Uitleg over de verschillende termen die je tegenkomt bij DNA-genealogie

Namenindexen

Inleiding

DNA-genealogie is een fascinerend onderwerp dat steeds populairder wordt. Het kan ons helpen meer te weten te komen over onze familiegeschiedenis en ons in staat stellen onze stamboom uit te breiden. Er zijn echter veel verschillende termen die je tegenkomt bij DNA-genealogie en het kan lastig zijn om deze allemaal te begrijpen. In dit artikel zullen we de belangrijkste termen bespreken en uitleggen wat ze betekenen.

Autosomaal DNA

Autosomaal DNA is DNA dat zich op de autosomen bevindt, de chromosomen die niet geslachtsgebonden zijn. Mensen hebben 22 paar autosomen en één paar geslachtschromosomen (X en Y). Autosomaal DNA wordt geërfd van beide ouders en bevat informatie die ons kan helpen onze familiegeschiedenis te achterhalen. Door middel van autosomaal DNA-testen kunnen we verwantschappen opsporen en bevestigen.

Y-DNA

Y-DNA is DNA dat alleen voorkomt op het Y-chromosoom, dat mannen van hun vaders erven. Dit betekent dat alleen mannen Y-DNA hebben en dat dit DNA van vader op zoon wordt doorgegeven. Y-DNA-testen worden vaak gebruikt om verwantschappen langs de mannelijke lijn te onderzoeken, omdat dit DNA alleen door mannen wordt doorgegeven en niet verandert bij elke generatie.

mtDNA

mtDNA (ook wel mitochondriaal DNA genoemd) komt voor in de mitochondriën en wordt van moeder op kind doorgegeven. Dit betekent dat alle afstammelingen van een vrouwelijk voorouder hetzelfde mtDNA hebben. mtDNA wordt vaak gebruikt om verwantschappen langs de vrouwelijke lijn te onderzoeken.

Centimorgan (cM)

De centimorgan is een eenheid die wordt gebruikt om afstanden op de chromosomen te meten. Hoe hoger de hoeveelheid gedeeld DNA tussen twee mensen, hoe meer cM ze gemeen hebben. Een hoger aantal cM duidt vaak op een nauwere verwantschap.

Verwantschapspercentage

Het verwantschapspercentage geeft aan in welke mate twee mensen verwant zijn. Dit wordt berekend op basis van het aantal gedeelde centimorgans. Een verwantschapspercentage van 50% betekent bijvoorbeeld dat twee mensen broer en zus zijn, terwijl een verwantschapspercentage van 12,5% betekent dat ze grootouder en kleinkind zijn.

Haplogroep

Een haplogroep is een groep mensen die een gemeenschappelijke voorouder delen op basis van hun Y-DNA of mtDNA. Haplogroepen zijn ingedeeld in letters en cijfers, bijvoorbeeld R1b of H3. Wanneer iemands haplogroep bekend is, kan dit helpen bij het vaststellen van hun etnische afkomst en het vinden van verwanten.

Matches

Matches zijn andere mensen die een bepaalde hoeveelheid DNA delen met jou. Hoe hoger het aantal gedeelde centimorgans, hoe groter de kans dat deze persoon verwant is aan jou. Matches kunnen worden gebruikt om stambomen uit te breiden en nieuwe familieleden te vinden.

Segment

Een segment is een stukje DNA op een bepaald chromosoom dat wordt gedeeld door twee verwante personen. Hoe langer het segment en hoe meer cM het bevat, hoe zekerder het is dat de twee personen verwant zijn. Bij het vergelijken van DNA wordt er vaak gekeken naar de lengte en de hoeveelheid gedeelde centimorgans van de segmenten.

Gedeeld voorouder

Een gedeelde voorouder is een voorouder die twee of meer mensen gemeen hebben. Als twee mensen een gemeenschappelijke voorouder hebben, zullen ze een bepaalde hoeveelheid DNA delen. Door te kijken naar de hoeveelheid gedeeld DNA en de haplogroepen van beide personen, kan er worden bepaald hoe ver de gemeenschappelijke voorouder terug in de tijd leefde.

Conclusie

Hopelijk heeft dit artikel je geholpen om meer inzicht te krijgen in de verschillende termen die je tegenkomt bij DNA-genealogie. Door deze termen te begrijpen en te weten hoe ze worden gebruikt, kun je effectiever zoeken naar verwanten en meer te weten komen over je familiegeschiedenis.